Cách đây 2 tháng, NNVN từng phản ánh gia đình bà Vũ Thị Nữ, ngụ tại xã Gia Hiệp, huyện Di Linh (Lâm Đồng) mua phải 2 tấn phân NPK 16-16-8-13S do Cty Cổ phấn Quốc tế Động Trung Đa yếu tố (Cty Đa yếu tố) sản xuất, cung ứng thông qua tín chấp của Hội Nông dân (HND) xã - với giá 7 triệu 300 nghìn đồng/tấn. Bà Nữ trả trước cho HND xã 50% trên tổng giá trị phân bón. Sau đó đã sử dụng 1,2tấn/2tấn để bón cho 1.200 cây cà phê. Qua 2 tháng trời, không những cây cà phê không nảy được búp nào mà còn có dấu hiệu lá úa và rụng trái.

Hoá ra không chỉ hộ bà Nữ, hộ ông Bùi Thái Vệ, ngụ cùng thôn mua 3 tấn phân cùng loại NPK 16-16-8-13S nhưng với giá 10 triệu đồng/1tấn. Sau đó đã sử dụng 7tạ/3tấn để bón cho 1ha cà phê, một tuần sau, gia đình phát hiện cây cà phê có biểu hiện cháy lá, rụng trái, có cây bị khô héo cành nên đã ngưng ngay việc bón phân cho diện tích cà phê còn lại. “Tôi mua phân bón cùng một loại, bao bì không khác nhau tí nào, giá cả cũng vậy nhưng trong ruột thì lại khác nhau hoàn toàn nên không giả là gì?” - ông Vệ nói.

Trong khi đó, hộ ông Nguyễn Văn Tuyết (cùng xã với ông Vệ) cũng mua 1 tấn phân cùng nhãn mác trên, bón cho 1.000 cây cà phê và sau đó gặp phải tình trạng tương tự. Ông cho biết, lúc đầu là háp lá, sau 1 tuần thì cây cà phê vàng vọt và bây giờ trái đã rụng hết phân nửa. Cứ đà này thì coi như vụ mùa cà phê năm nay sẽ bị mất trắng. Ông Phạm Đức Quý – thôn Trưởng thôn Phú Hiệp, xã Gia Hiệp cho biết: “Tôi lấy một nắm phân gạn lọc qua 4 lần nước nhưng phân cũng không tan”.

Trước hiện tượng cây cà phê vàng vọt, cháy lá, rụng trái, thậm chí cà phê dưới 2 năm tuổi đã bị chết đứng do dùng loại phân bón này, một số hộ dân nghi ngờ đây là loại phâm bóm dỏm và đã mang mẫu đi xét nghiệm tại Trung tâm Ứng dụng Khoa học công nghệ và Tin học Lâm Đồng. Kết quả: hàm lượng nitơ của mẫu phân bón này chỉ chiếm 3,03% thay vì 16%, hàm lượng Photpho chiếm 2,7% thay vì 16%, hàm lượng Kali 1,4% thay vì 8% và hàm lượng Lưu huỳnh chỉ chiếm 0,52% thay vì 13% ghi trên bao bì. Trong khi đó, độ pH chiếm đến 9,5%, muối NaCl chiếm 3,7% - đây là 2 chất có hàm lượng cao, làm ảnh hưởng rất lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của cây cà phê không chỉ trong giai đoạn trước mắt mà còn lâu dài.

Chưa thể tính hết thiệt hại

Điều đáng nói là Hợp đồng kinh tế mua phân bón lẽ ra Chủ tịch, hoặc Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Gia Hiệp trực tiếp đứng ra ký kết với Cty Đa yếu tố, thế nhưng không hiểu sao Hợp đồng này lại do một cá nhân là ông Nguyễn Văn Kỳ - một người nông dân địa phương đứng ra ký kết và không đại diện cho ai cả.

Phòng Công thương huyện Di Linh cho biết, kết quả kiểm tra cho thấy loại phân NPK 16-16-8-13S của Cty Đa yếu tố không có trong danh mục phân bón được lưu hành của Bộ NN- PTNT (danh mục tháng 12/2007). Các hộ dân đã bón phân loại NPK này cho cây cà phê đều có hiện tượng bị vàng lá, quả rụng, cành khô và chết dần. Các cành khô qua nếm thử thì có chất muối mặn.

Ông Nguyễn Canh – Phó Chủ tịch UBND huyện Di Linh cho biết: “Đến thời điểm này đã có 140 tấn phân bón loại NPK 16-16-8-13S do Cty Đa yếu tố cung ứng cho người dân trên địa bàn xã Gia Hiệp thông qua hợp đồng mua tín chấp từ HND xã. 240 hộ đã dùng loại phân bón này để bón cho cây cà phê và đều bị chung tình trạng, trong đó có 60 hộ là đồng bào dân tộc thiểu số. Hiện ngành chức năng chưa thể thống kê chính xác số diện tích cà phê bị thiệt hại do dùng phải loại phân kém chất lượng này, nhưng chí ít cũng phải có trên 100ha cà phê bị ảnh hưởng”.

Mới đây, cơ quan CSĐT - Công an Ninh Thuận đã tạm giữ khoảng 45 tấn phân NPK 16-16-8-13S và NPK 20-5-5S do Cty Đa yếu tố, chi nhánh tại huyện Ninh Sơn (Ninh Thuận) sản xuất để làm rõ chất lượng. Điều tra bước đầu cho thấy, chi nhánh này không đủ điều kiện sản xuất phân bón theo quy định, có hành vi gian lận trong “dây chuyền sản xuất” 2 loại phân bón nêu trên. Cụ thể, chi nhánh này đã mua một loại phân NPK đang được phép lưu hành trên thị trường về trộn với cao lanh, vôi bột, màu, các sản phẩm từ muối công nghiệp...sau đó đóng bao bì mang nhãn mác của Cty. Được biết, cơ quan chức năng cũng đã xác định khoảng 270 tấn phân NPK 16-16-8-13S và NPK 20-5-5S được sản xuất từ chi nhánh này được bán ra thị trường, chủ yếu là Lâm Đồng.

Hội Nông dân cũng "dính" vào phân bón giả

Vừa qua, vườn cà phê của 4 hộ dân ở xã Đà Loan, huyện Đức Trọng (Lâm Đồng) đã xảy ra tình trạng cây cà phê bị cháy lá và rụng nhiều quả sau khi sử dụng phân NPK 16-16-8 có nguồn gốc nhập từ Mỹ, do Cty Kinh doanh Tổng hợp Vina cà phê Quy Nhơn - tỉnh Bình Định nhập khẩu và phân phối. Cửa hàng kinh doanh VTNN của bà Nguyễn Thị Kim Phượng ở thôn Đà An, xã Đà Loan nhập về 7 tấn và bán lại cho 4 hộ dân nói trên. Sau khi các hộ bón từ 6 đến 10 ngày, cây cà phê bị cháy lá nặng, nhiều cây héo quăn ngọn và rụng lá, rụng quả. Riêng vườn cà phê trên 10 năm tuổi của hộ ông Nguyễn Văn Phúc đã bị thiệt hại rất nặng nề, 100% cây cà phê đều bị tình trạng trên.

Tại xã Đạ K’Nàng, huyện Đam Rông qua phản ánh của nhiều hộ dân về việc nghi ngờ phân bón giả đang được bày bán trên địa bàn.Vừa qua bất ngờ, Đoàn kiểm tra liên ngành huyện kiểm tra đại lý phân bón tại nhà ông Cill Ha Tang, ở thôn Tô Lăng Tô và lấy 3 mẫu ngẫu nhiên gửi đi xét nghiệm.

Chủ đại lý cho biết, vào giữa tháng 5, ông nhập 20 tấn phân NPK của Cty TNHH Phân bón Thiên Phúc, trụ sở tại TX Thủ Dầu Một (Bình Dương), đến nay ông đã cung ứng 13 tấn cho 11 hộ trên địa bàn. Ông Đàm Đức Năng, PCT UBND xã Đạ K’Nàng, thành viên đoàn kiểm tra cho biết: “Qua kiểm tra vườn của các hộ dân đã bón loại phân này cho thấy, sau khi đã bón hơn nửa tháng nhưng cây cà phê không có dấu hiệu phát cành, phát tán. Lấy phân bón này gạn nước kết quả có nhiều tạp chất không tan”.

Trước đó, bà Trần Thị Chuyền ở thôn Tân Phú II, xã Đinh Lạc, huyện Di Linh mua 1 tấn phân NPK 16-16-8-13S do Cty TNHH phân bón Việt Thái (Tân Yên –Bình Dương) sản xuất thông qua HND xã Đinh Lạc tín chấp với một đại lý khác trên địa bàn. Qua 3 lần bón hết lượng phân này trên 3ha bắp, kết quả vườn bắp của gia đình đã bị chết sạch. Đại diện Cty Việt Thái, HND và chính quyền địa phương đã lấy mẫu đi xét nghiệm, đến nay vẫn chưa có kết quả.

                                                                                                     (Theo báo NNVN)